SQL Server 2012 Yenilikler-TRY_CONVERT Fonksiyonu

2012 ile gelen fonskiyonlardan bir taneside TRY_CONVERT fonksiyonudur. Veri tipleri arasındaki değişimler için kullanılır.  Dönüştürülme işlemi başarılı olursa değeri döndürür. Eğer dönüştürme işlemi başarısız olursa NULL değer döndürür.

TRY_CONVERT keywordu Level 110 uyumludur.

SELECT
CASE WHEN TRY_CONVERT(float,'Sedat KARAR') IS NULL
THEN 'Cast Failed'
ELSE 'Cast succeeded'
END AS Result;

SET DATEFORMAT dmy;
SELECT TRY_CONVERT(datetime2,'12/31/2010') AS Result

SET DATEFORMAT mdy;
SELECT TRY_CONVERT(datetime2,'12/31/2010') AS Result;

SQL Server 2012 Yenilikler-IFF ve CHOOSE Mantıksal Fonksiyonları

SQL Server 2012 ile beraber gelen IFF ve CHOOSE fonksiyonları ile yazılarıma devam etmek istiyorum.

IFF Fonksiyonu
IFF ifadesi Oracle PL-SQL'de bulunan DECODE fonksiyonuna benzer ancak onun kadar yetenekli değildir. Boolean bir koşulun sonucuna göre  iki durumdan birini geriye değer döndürür. Koşul sağlanıyorsa birinci değer sağlanmıyorsa ikinci değer geriye döndürülür.

DECLARE @a int=45;
DECLARE @b int=40;
SELECT  IFF (@a>@b,'TRUE','FALSE') AS Result;

CHOOSE Fonksiyonu
Choose Fonksiyonu iki veya daha fazla değerin içinden belirtilen sıradaki değeri döndürür.

SELECT CHOOSE ( 3, 'Manager', 'Director', 'Developer', 'Tester' ) AS Result;

SQL Server 2012 Yenilikler-Format Fonksiyonu

SQL Server 2012 ile gelen fonksiyonlardan biriside format fonksiyonudur.  .NET ortamında geçerli olan bütün string formatlama işlemlerinin SQL Serverda geliştirilmesini sağlar. CAST ve CONVERT fonksiyonlarının yerini almıştır. Parasal işlemler, Sayılar ve özellikler tarih formatlarında hayatımızı çok kolaylaştırmaktadır.

FORMAT  ( value , format [,culture] )

A.Basit Format Örneği

DECLARE @d DATETIME='01/01/2011';
SELECT FORMAT (@d,'d','en-US') AS Result;

B.Özel String biçimlendirmede FORMAT Örneği

DECLARE @d DATETIME = GETDATE();
SELECT FORMAT(@d,'dd/MM/yyyy','en-US') AS Result;

Concat Fonksiyonu

Bugün sizlere SQL Server 2012 ile gelen bir fonksiyon olan Concat fonksiyonundan bahsetmek istiyorum.
Concat fonksiyonu 2 veya daha fazla değeri tek bir string ifadede birleştirmek için kullanılır. + operatörüne göre bazı avantajları vardır. NULL değerin hiç bir etkisi yoktur ve boş değer olarak ifadeye eklenir. Tür dönüşümüne ihtiyaç duymaz.

--A. Basit Olarak Concat Kullanımı 

SELECT CONCAT('Happy','Birthday',11,'/','25') As Result 

--B. Null Değerde Concat Kullanımı
CREATE TABLE #temp (
emp_name nvarchar(200) NOT  NULL,
emp_middlename nvarchar(200) NULL,
emp_lastname nvarchar(200) NOT NULL);

INSERT INTO #temp VALUES ('Name',NULL,'LastName');

SELECT CONCAT(emp_name,emp_middlename, emp_lastname) AS Result 
FROM #temp

Vaka Analizi-Sql Server Performans Problemi

Bu yazımda sizlere destek verdiğim firmalardan birinde karşıma çıkan SQL Server'da her zaman için karşılaşabileceğiniz ve çözümü çok basit olan problemlerden birini anlatmak istiyorum.

Geçen hafta destek için gittiğim firmanın birinden beni aradılar. Sistemlerinin çok yavaş olduğunu gelip analiz etmem gerektiği söylendi. Öncelikle  firmanın yapısından bahsedecek olursak firma sunucu üzerinde sanallaştırma yapısı olarak HYPER-V kullanıyor. 2 TB lık bir storageları var diskler Raid10 olarak yapılandırılmış. Sanal makinalardan bir taneside SQL Server'ın olduğu makina. SQL Server 2008 R2 standart kurulu durumda. SQL Serverı ERP sistemleri ve Mobile Satış Sistemleri için kullanıyorlar.

Firmanın bana bildirdiği hata son bir haftadır çok yavaş çalıştıklarını özellikle kayıt yaparken çok yavaş kaydettiği sistemlerinin artık kaldırmadığı ve yeni bir server ile storage almayı planladıklarını söylediler.

Sistem kaynaklarına ve bilgisayarların  durumlarını incelediğimde çok olağan üstü bir performans beklemediğimin farkındaydım ancak durma seviyesinde bir yavaşlama yoktu. Yanlız kullandıkları ERP programında kayıt işlerken söyledikleri gibi çok yavaş kayıt yapıyordu.

Ben problemin Mobile Satış sisteminden ERP sistemine veri aktarımından kaynaklandığını düşündüm ancak aksi gibi veri aktarımı esnasında kaydetme problemi yoktu. Aksine bu insert işlemi esnasında sistem süper çalışıyordu.

Yaptığım daha derinden :) incelemelerde problemin SQL Serverda olduğunun tespit ettim. SQL Serverda farklı firmalara ait 20 ila 40 GB arasında farklı firmalarına ait databaseler vardır.  SQL Server'daki problem yeni açmış oldukları firmanın kullanmış olduğu databaseydi. Aklıma Turgay SAHTIYAN hocanın makalesi geldi. Veritabanı Otomatik Büyümeleri Kontrolünüz Altında Olsun (Database Auto Growth)  makalesi tam bu problemi ifade ediyordu. Database boyutu 21 GB olmuş ve Autogrowth özelliği aktif olduğu için 1 MB büyüyordu. Bu özellik aktif olduğu için hata vermiyordu ancak performans olumsuz etkilenmişti.

SQL Serverda bulunan Auto Growth özelliği aktifse bu özellik sayesinde veritabanı dosyaları dolduğunda sistem tarafından oransal veya boyutsal olarak bizim belirlediğimiz şekilde büyüyebilir. Autogrowth işlemi diskte yeni bir alan ayırdığı için kaynak tüketimi fazla olan bir işlemdir. Büyümenin boyutlarına göre bu işlem 1-5 saniye sürebilir.  Büyüme tamamlanana kadar ilgili dosyaya gelen okuma ve yazma istekleri bekletildiği için performans sıkıntısı doğacaktır.

Best practice olarak dosyaların büyümesinin  Auto Growth değilde DBAlerin kontrolü altında yapılması önerilir ancak plansız büyümelere karşı yinede Auto Growth özelliği aktif olmalıdır.  Ayrıntıları Turgay Hocanın makalede okuyabilirsiniz.

Bu konuda bende 20 GB olan MDF dosyasını 30 GB ve 50 GB olan log dosyasını ise 80 GB çıkardım. Sistemi tekrar incelediğimde problem ortadan kalkmıştı. Ancak yinede hazır el atmışken sistemleri yenileme kararıda aldık.

Intersect ve Expect Kullanımı(T-SQL)

Intersect gönderilen sorguda dönen sonuç kümesinin kesişimini getirir.

Expect ise birinci sorgu sonucundan dönen sonuç kümesinde olup ikinci sorgu sonucunda dönen sonuç kümesinde olmayan kayıtları getirir.

PIVOT (Transact-SQL) Kullanımı

Pivot table satırlarda bulunan unique değerleri sütunlarda göstermemizi sağlayan bir sorgulama türüdür.

Yani bir sütunda bulunan değerleri sütunlarda çoklu olarak göstererek satırlarda bu değerlerin istediğimiz şekilde toplamlarını almamızı sağlar.

Pivot table uygulaması için databaseimizin 2005 versiyonu veya sonrası olması gerekir.  Veya veritabanımızın uyumluluk değeri 90 veya üzeri olmalıdır.

Pivot table daha çok raporlama ve analiz işlemleri için kullanılır. Aşağıdaki örnekte gruplandırma yapılarak toplam alınmış sorguyu diğerinde ise aynı sorgunun pivot table şeklinde göstermini görebilirsiniz. Örneği uygulayabilmek için AdventureWorks sample  databaseysini indirip attach etmemiz gerekmektedir.

Bu kod satır bazında gruplandırma yapmaktadır.

 

Bu kod ise aynı sorgunun pivot table şekline çevrilmiş durumudur.

SQL Server Recovery Modelleri

Recovery Model SQL Servera ait bir veritabanı özelliği Transaction Logların nasıl tutulduğuna karar vermemizi sağlar.

SQL Serverda 3 çeşit recovery model vardır.

1.Full Recovery Model   

2.Simple Recovery Model

3.Bulk Logged Recovery Model

Full Recovery Model

Bu modelde Sql Serverda yapılan tüm işlemler transaction log dosyasına kaydedilir ve bizim tarafımızdan silinme işlemi gerçekleşmedikçe silinmezler. Her işlem transaction loglara yazıldığı için en güvenilir recovery modeldir. Ancak ilerleyen zamanlarda transaction loglar büyüyeceği için belirli periyodlarda silinmelidir. İki farklı yöntemle silebiliriz. Birinci yöntem backup almak ikinci yöntem ise transaction logların shrink edilmesidir.

SIMPLE Recovery Model

Simple Recovery modeldeki veritabanlarında tutulan transaction loglar Checkpoint işleminden sonra silinirler. Bu nedenle Simple Recovery modelde transaction logların sürekli büyümesi söz konusu değildir. Simple Recovery modelde log yönetimi kolay olmasına rağmen Simple Recovery modelin dezavantajı ise geriye dönük transaction loglar silindiği için transaction logların yedeklenmesi ve dolayısıyla restore işlemleri mümkün değildir. Bu nedenle veri kaybı olaslığı çok büyüktür.

Bulk Logged Recovery Model

Bulk Logged Recovery Modelde Full Recovery modelden farklı olarak bulk işlmeler dışında tüm işlemler loglanırken herhangibir bulk işlem yapıldığında tüm işlem için tek bir kayıt log dosyasına yazılır. Bu gibi durumlarda veritabanımızı herhangibir zamana restore etmek mümkün olmaz.  Bulk Logged Recovery Modelde bulk işlemler tek tek transaction log dosyasına yazılmadığı için Full Recovery modele göre bulk işlemler daha hızlı yapılır.

 Veritabanının Recovery Modelinin Değiştirilmesi

Veritabanımızın recovery modelini değiştirmek için Management Studio kullanabileceğimiz gibi TSQL komutları ilede değiştirebiliriz.

 

ALTER DATABASE AdventureWorks SET RECOVERY SIMPLE

ALTER DATABASE AdventureWorks SET RECOVERY FULL

ALTER DATABASE AdventureWorks SET RECOVERY BULK_LOGGED

HAVING (Transact-SQL) Kullanımı

Bir sorguda gruplandırma yapıyorsak ve bu sorguda grup için koşul kullanmak istiyorsak where kullanamayız. Bunun için HAVING sözcüğünü kullanmamız gerekir. Ancak WHERE sözcüğünü gruplama fonsiyonundan önce kullanabiliriz. WHERE bir tablonun tek satırları üzerinde işlem yapan koşullar içinde geçerlidir. HAVING gruplanmış verilerin işlemleri için geçerlidir.

• SELECT komutunda GROUP BY yoksa HAVING kullanmanın bir anlamı yoktur. 

• HAVING sözcüğünden sonra mutlaka COUNT ,SUM,MIN,MAX kullanılmalıdır. 

• WHERE sözcüğü ile birlikte kullanılabilir.

SQL Server Error Logları

Sql Serverımızda sistemin nasıl çalıştığını kontrol ettiğimiz olası hatalarda baktığımız yer Sql Server Error Loglarıdır.

Sql Server Error logları için Management Studio kullanılarak Object Explorer  altında bulunan Management'in altında Sql Server Logs içinde bulunan log dosyalarına tıklanarak  görüntülenilebilir.

Log dosyalarına ayrıca Program Files-Microsoft SQL Server-MSSQL.N-MSSQL-Logun altında bulunan ERRORLOG dosyaları text editor kullanılarakda ulaşılabilir.

SQL Server Database Engine loglarında bir adet Current ve 6 adet Archive olmak üzere 7 adet log dosyası bulunmaktadır.

Sql Server her restart olduğun sıralama bir kayarak devam eder. Yani Current olan ERRORLOG1 ERRORLOG1 olan ERRORLOG2 gibi sıralama 1 artarak yer değiştirir. ERRORLOG6 olan ise sistemden silinir.

Ancak SQL Server Servisi uzun süredir çalışıyorsa ve çok fazla hata varsa SQL Server log dosyası çok fazla şişer. Bu durumda recycle işlemini elimizle tetiklemimiz servisi yeniden başlatmanın yerine tercih edilir.

Aşağıdaki Storage Procedur kullanılarak bu işlem kolaylıkla yapılabilir.

EXEC master.sys.sp_cycle_errorlog;

Eski kayıtlardaki hatalara bakmak için Sql Server log dosyasının silinmesini istemeyebiliriz. Bunun için  SQL Server Logs  üzerinde sağ tuşla tıklayıp Configure seçerek 6 ile 99 arasında bir kayıt verebiliriz. Bu sayede log dosyamızın sayısı artmış olur.

SQL Server Agent Error Log’ları

SQL Server Agent Error Log’ları da Database Engine Error Log’ların da olduğu gibi servis restart olduğunda recycle olur. Tabi burada bahsettiğimiz servis database engine servisi değil SQL Server Agent servisidir.

Bir diğer farklılık ise Database Engine log’ları default olarak 1+6 log file’dan oluşmakta ve bu rakamda değişiklik yapılabilmekteyken SQL Agent Error Log’ları 1+9 log file’dan oluşmakta ve bu rakamlarda değişiklik yapılamamaktadır. Aktif olan SQL Agent Error Log’un dosya adı SQLAGENT.OUT, arşiv olan log file’ların adları ise SQLAGENT.x şeklindedir.

SQL Server Agent Error Log Recycle’ı Elle Tetiklemek (master.sys.sp_cycle_agent_errorlog)

www.turgaysahtiyan.com  alıntı yapılmıştır.

Sql Server 2012 Maintenance Plans

Sql Server Databaselerimizin stabil çalışması için periyodik olarak bakım çalışması yapılması ve yedekleme işleminin yapılması gerekir.
Bu işlemler databaselerin periyodik olarak yedeklenmesi, indexlerin rebuild ve reorganize edilmesi, shrink işlemleri ve istatistiklerin update edilmesi işlemler olabileceği gibi kendi hazırladığımız bir jobun belirli periyodlar içerisinde çalışmasını sağlayabiliriz.

Tabi bu işlemleri manuel yapmak mümkün. Her gece saat 02.00'da yedek almak için saat kurulup kalkıp yedekleme işlemi gibi. Ama bu işleri yapmak için joblar devreye giriyor. SQL Server Maintenance Plan ise bize bu işlemleri belli bir plan içinde yapma şansı tanıyor. Aynı zamanda yapılan tanımlamayı tek bir yerden kontrol edebilme, aynı şekilde işlem sonucunuda tek bir yerden raporlama hakkı veriyor.

Maintanence plan’ın çalışması için 2 adet servis’in çalışır durumda olması gerekmektedir.
Bunlar;
• SQL Server
• SQL Sunucu Agent

Maintenance Planslara Management Studio kullanarak  Maintenance Plans kullanarak ulaşabiliriz.  Kendimiz New Maintenance Plans diyerek plan tanımlayabileceğimiz gibi Maintenance Plan Wizard kullanarak Maintenance Plan tanımlayabilmekteyiz.

Tanımladığımız maintenance planlar  için schedule tanımlayabilir ve bu şekilde bu işlemleri periyodik olarak gerçekleşmesini sağlayabilirsiniz.

Kısaca hangi işlemleri yapabildiğimize değinecek olursak(İleriki yazılarda ayrıntılı olarak değinilecektir.)

Backup Database Task

Bakım planlarına yedekleme görevi eklemek için kullanılır. Veritabanı herhangi bir donanım hatası veya kullanıcı hatası nedeniyle zarar görmüş olabilir ve geri dönülmesi için veritabanının bir kopyası gerekebilir. Bu görev full, differential, files ve filegroups vetransaction log backups yedekleme işlemi için olanak sağlar.

Update Statistics Task

İstatistik verilerini update etmek için kullanılır.

Execute SQL Server Agent Job Task

Maintenance Plans içinden SQL Server Agent Joblarını kullanmak için bu tools kullanılır.

 

Execute T-SQL Statement Task

Maintenance plan için T-SQL scriptleri çağırmak için kullanılır.

History Cleanup Task

Geçmişe yönelik Bakup ve Restore , Sql Server Agent ve Maintenance Planlara ait logları silmek için kullanılır. Bu datalar MSDB databaseinde tutulur. Bu databasein büyümesi engellenmiş olur.

Maintenance Cleanup Task

Bakım planları ile ilgili eski dosyaları  ve  maintenance plans ve veritabanı yedekleme dosyaları tarafından oluşturulan logları temizlemek için bu task kullanılır.

 

Notify Operator Task

Bu task otomatik uyarılar için kullanılır. Kullanmak için Database Mail özelliği aktif olmalı, mail host olarak MSDB database düzgün yapılandırılmış olmalı ve Sql Server Agent Servisinin geçerli bir mail adresi olmaldır.

 

Rebuild Index Task

Tablolar üzerinde bulunan indexlerin yeniden oluşturulması için bu task kullanılır. Database ve object seçimini istediğimiz gibi yapabiliriz.

Bu ekranda ayrıca “Keep Index online while reindexing” seçeneği bizim için çok önemli. Bu seçenek vasıtasıyla reindex işlemi yapılırken dahi index e erişimi kesmemiş oluyoruz.Full scan yapılırken, aynı zamanda istatistiklerde güncellenir.

Reorganize Index Task

Indexleri yeniden organize etmek  için kullanılır. İstatistikleri güncellemediği için Update Istatistik Task ile birlikte kullanılır. Bu task Sql Server 2014'de  ALTER INDEX REORGANIZE scriptini kullanmaktadır.

Shrink Database Task

Seçilen database boyutunu azaltmak için bir task oluşturmak için kullanılır.DBCC SHRINKDATABASE deyimini çalıştırmak için kullanılır.

Check Database Integrity Task

DBCC CHECKDB Transact-SQL deyimini çalıştırarak veritabanında kullanıcı ve sistem tabloları ve indeksler yapısal bütünlüğünü kontrol etmek için bu Task kullanılır.